Türk Edebiyatı Tarihi      

      Halk Edebiyatı       

         Divan Edebiyatı         

       Modern Türk Edebiyatı      

      Yazar ve Şairler      

       Edebi Sanatlar       

         Edebi Akımlar         

       Anlatım Türleri      

      100 Temel Eser      

      Kitap Tanıtımları       

        Düzyazı Türleri         

        Edebiyat Sözlüğü      

      Dünya Edebiyatı      

        Edebiyat Makaleleri      




      Şiir Nedir?      

     Şiir Türleri       

        Ölçü         

       Uyak ve Redif    

     Halk Şiiri      

       Divan Şiiri       

         Modern Şiir         

       Görüntülü Şiirler      

      Türkülü Hikayeler     




      Türkçenin Tarihi      

     Dil Makaleleri       

        Ses Bilgisi         

     Kelime    

       Cümle      

       Paragraf       

        Metin         

      Yazım ve Noktalama      

      Atasözleri     

        Deyimler         

      Sözlükler      




     Planlar      

     Yazılı Soruları       

       Türkçe Dersi         

       Dil ve Anlatım Dersi    

    Türk Edebiyatı Dersi      

       Kompozisyon       

        ÖSS         

      SBS      

      KPSS     

      Kültür-Edebiyat Kulübü    

      Belirli Gün ve Haftalar      



SÖZCÜK TÜRLERİ
Fiilerde Yapı

Fiiller yapı bakımından üç grupta incelenir.
Basit (yalın), Türemiş fiiller, Birleşik Fiiller

a)Basit (yalın) Fiiller: Yapım eki almamış olan fiillerdir.

Koy -(mak) Bak -(mak), Gör -(mek) Çöz -(mek), Gez -(mek), At -(mak)

b) Türemiş fiiller: Basit sözcüklere yapım eki getirilerek oluşturulan fiillerdir. Türemiş fiiller ya isim soylu ya da fil soylu kök sözcüklerden türetilirler

Çiçek-ten-, it-il-,  çocuk-laş-, boğ-uş-, hasta-lan-, kaç-ır-

c) Bileşik Fiiller: Birden çok sözcüğün bir araya gelerek oluşturduğu fiillerdir.

oturuver-(mek), farkında ol-(mak),affet-(mek), kabul et-(mek), kulak as-(mak)

Bileşik fiiller oluşumları bakımından üç grupta incelenir:

1-Yardımcı fiillerle oluşturulan bileşik filler:

(İsim  soylu kelime) + (Yardımcı fiil)

Türkçe'de yardımcı fiiller olarak çoğunlukla "etmek. eylemek, kılmak, olmak" fiilleri kullanılır. sabır + et(mek), hasta + ol(mak)

nazar + et(mek), rica + et(mek), red + et(mek) (reddetmek), namaz + kıl(mak)

Uyarı: Yardımcı Fiil olarak kullanılan "et-, eyle-, ol-, kıl-"filleri asıl fiil olarak da kullanılabilir. Bunları ayırt edebilmek için anlamca kalıplaşmış, kaynaşmış olup olmadıklarına bakılır.

2- Kurallı (Özel) Bileşik Fiiller:

Herhangi bir fiille "a, e, ı, u, a" seslerinden biriyle birlikte "bilmek, durmak; kalmak, gelmek, yazmak, vermek" fiillerinden birinin kalıplaşmasıyla oluşurlar.

Yazıver-, bakakal-, okuyabil-, anlatıver-, gidebil-, uyuyakal-

Bu fiiller, anlam özelliklerine göre beş grupta incelenirler:

a)Yeterlik Fiili: (Herhangi bir fiil) + (-e) + (bilmek), yazabil(mek), koşabil(mek), görebil(mek),...

İkinci fiil "-(e) bilmek"  birinci fiile "gücü yetme, izin verme, olasılık" anlamlarından birini kazandırır.

Bu yükü taşıyabilirim > gücü yetme,
dışarı çıkabilirsin > izin verme,
iki güne kadar gelebilirim > olasılık

Yeterlik fiilinin olumsuzu yapılırken, genellikle ikinci fiil (bilmek) kullanılmaz.

Okuyabilmek - okuyamamak, yürüyebilmek -yürüyememek, çalışabilmek - çalışamamak

b)Tezlik Fiili: (Herhangi bir fiil) + (-i) + vermek

İkinci fiil birinciye "çabukluk, acelecilik" anlamı kazandırır.

Çözüver(mek), koşuver(mek), atlayıver(mek).

c)Sürerlik Fiili: (Herhangi bir fiil) + (-e) + (gelmek, durmak, kalmak)

İkinci fiil, birinci fiile devamlılık anlamı kazandırır; fiilin belli bir süre devam ettiğini bildirir.

d) Yaklaşma Fiili: (Herhangi bir fili) + (-e) + <yazmak)

İkinci fiil birinci fiile "az kalmışlık" anlamı kazandı,

Düşeyaz- (az daha düşecekti. Bayılayaz- (az daha bayılacaktı).Yurdumuz elimizden gideyazdı.(Az daha gidecekti)

e)Isteklenme Fiili: (Herhangi bir fiil) + (-esi / -eceği) (tutmak /gelmek)

Göresi gel(mek),a ğlayacağı tut (mak)        

İkinci fiil, birinci fiile "istek duyma" anlamı kazandırır.

Bunlardan başka "beklenmezlik, yapmacık" bildi bileşik fiiller de vardır.

duymazlıktan gel(mek), çıkagel- (beklenmezlik)
       
3- Anlamca Kaynaşmış Bileşik Fiiller:

İsim  soylu bir kelime ile bir fiilin, anlamlarını düşündürmeyecek biçimde kaynaşıp kalıplaşmalarıyla oluşan  bileşik fiillerdir.

Bu işin böyle olacağını öngörmüştü.

4- Deyim Halindeki Birleşik Fiiller:

Deyimlerin cümle içinde çekimlenip yüklem görevinde kullanılmasıyla oluşurlar.

Deyim halindeki bileşik fiiller, cümlenin öğeleri incelenirken bir bütün olarak alınır

Çocuk o gün ağzını açmadı.

                   Yüklem
Onu görünce dili tutuldu
                          Yüklem                                                           

Sinava Hazirlik