Etiket: Kadın Aşıklar

Şerife Soykan

Şerife Soykan [1879 – 1944]: Kayseri, Gesi’nin Turan Köyü’nde [Eski adı: Dimidere köyü] doğan Şerife Soykan’ın bütün yaşamı köyünde geçmiştir. “Dimidereli Şerif Hala” ya da “Kara Şerif” diye de tanınan Şerife Hanım’ın, erkek meslektaşları gibi gezme ve meslektaşlarıyla görüşme şansı olmamıştır. Eşinin genç yaşta ölümünden sonra iki çocuğunu büyütmüş ve bir daha evlenmemiştir. Okuma­ yazması olmayan Şerife Hala, dini ve toplumsal konularda birçok deyişler söylemiştir. Deyişlerinin bir bölümünü…

Şaziye Çelikler

Şaziye Çelikler [1949 – …]: Bingöl Kiğı’da doğmuştur. ilköğrenimini Bingöl’de tamamlayan Şaziye Çelikler, 1963 yılında Elazığ Kız Öğretmen Okulu’na girerek buradan mezun olmuş ve lisansını da Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde tamamlamıştır. 13 yıl Bingöl’de öğretmenlik yapmış, 1980 yılında tayin olduğu Bursa’da 2002 yılında emekli olmuştur. Öğretmenlik yıllarında THM koroları kuran Şaziye öğretmen, halen yaşamına devam ettiği Bursa’da kültür sanat etkinlikleri düzenlemekte aynı zamanda Bursa Yerel Gündem…

Şahsenem Akkaş (Şahsenem Bacı)

Adı Soyadı: Şahsenem Akkaş Mahlası: Şahsenem / Şahsenem [Şah Senem] Bacı Doğum Yeri – Yılı: Kars / Sarıkamış / Boyalı Köyü – 1945 Etkilendiği Kişi / Kişiler: Amcası Âşık Mustafa Akkaş’ın yanı sıra Mahzunî Şerif’ten etkilendiğini söyleyen âşık, Pir Sultan Abdal’ın şiirleriyle beslendiğini de belirtmiştir. Şiirlerindeki Konular: Geçmiş yıllarda, şiirlerinde toplumsal sorunların öne çıktığı görülürken, son zamanlarda, duygularının yoğunlukta olduğu konuların [tabiat, aşk] işlendiği görülmektedir. Eser Sayısı: ~700 şiir; ~150 müzikli eser. Kars’ın…

Yeter Yıldırım

Yeter Yıldırım [1922 – …]: Âşık Yüzbaşıoğlu / Mihmanî [Hasan Yıldırım]’ın eşidir. 1922’de Sivas, Saraç köyünde doğmuştur. Ali ve Fadime’nin kızıdır. Herhangi bir tahsil görmemiştir. 14–15 yaşlarında iken aynı köyde yaşayan Hasan Yıldırım’a kaçmış ve bu evlilikten dokuz çocuğu olmuştur. Çocuklarından Servet [Emanetî] ve Gülhanım da halk şairidir. Âşık programlarına katılmak için eşi Yüzbaşıoğlu’nun devamlı evden ayrılması yüzünden, çocuklarına onun yokluğunu belli etmemek…

Vasfiye Hanım

V.[Vasfiye] T. [1914 (!?) – (?)]: Vasfiye  Sivas, Şarkışla’lı olan V.T.’nin ailesi yarı göçebedir. Gençliğinde diğer göçerlerle birlikte mallarına bakmak için Alımpınar Yaylası’na gider, güzün de Şarkışla’ya dönerler. V.T. bu yarı göçebe çevrede halk şiiri okuma alışkanlığını kazanır. Annesi de halk şairi olan V.T.’nin ilkokul’u bitirdiği yıllar, Âşık Veysel [Şatıroğlu] ve Âşık Talibi’nin [Coşkun] Sivas yöresinde adlarını ilk duyurmaya başladığı yıllardır. 24 yaşında görücü usulü ile evlenen…

Telli Gölpek (Telli Suna)

Adı Soyadı: Telli Gölpek Mahlası: Telli Suna / Suna / Necefî Doğum Yeri – Yılı: Eskişehir / Alpu / Sarıkavak Köyü – 1956 Etkilendiği Kişi/ Kişiler: Kemane çalan Dede Durak Bakır ve bağlama çalan Dede Hüseyin Bakır. Şiirlerindeki Konular: Tabiat, aşk, toplumsal sorunlar. Eser Sayısı: ~ 500 şiir; ~ 25 müzikli eser. Eskişehir Sarıkavak Köyü’nde dünyaya gelen, Elif ve Sadık Gölpek’in kızı olan Telli Hanım [Bkz. Şekil 4.5],…

Sürmelican Kaya

Mahlası: Sürmelican [Sürmeli Can] Doğum Yeri – Yılı: Çorum / Mecitözü / Alancık Köyü – 1959 Etkilendiği Kişi/ Kişiler: Herhangi bir isim vermeyen âşık, sadece yaşadıklarımdan etkilendim ve ürettim şeklinde açıklamaktadır. Şiirlerindeki Konular: Şiirlerinde ayrılık konusu öne çıkmaktadır. Eser Sayısı: ~1500 şiir; ~350 müzikli eser. Çorum’un Mecitözü ilçesinin Alancık Köyü’nde dünyaya gelen, Gülizar ve Seyit Ali Yener’in kızı olan Sürmelican Kaya’nın, ilk ismi Yosma’dır. 1983 yılında mahkeme kararıyla…

Sıdıka Yüksel

Sıdıka Yüksel [1940 – …]: iskenderun’da dünyaya gelmiştir. Üç çocuk annesi olan Sıdıka Hanım, Güney’e göç eden Türkmen aşiretlerine mensuptur. Şairliğinin ailesinden geldiğini söyleyen âşık, küçük yaşlarından itibaren şiir yazmaktadır. “Türkmen Kızı” mahlasını kullanan Sıdıka Hanım, şiir yazma yönünün gelişmesinde Arif Nihat Asya, Göktürk Mehmed Uytun ve Halil Soyner’in katkıları olduğunu belirtmektedir. Oğluna yazmış olduğu ve “en sevdiğim şiirim” dediği Mehmedim’den birkaç dörtlük: (Yüksel, 1971; 12–13, 17)…

Rabia Ceylan

Râbiâ Ceyhan [1946 – …]: Cerit aşiretlerinden Selim Ağa ile Kandemiroğulları’ndan Makbule hanımın küçük kızıdır. Keskin ilçesi’nin Cinali Köyü’nde doğmuştur. ilköğrenimini Ankara’da tamamlamıştır. Şiirlerinde zaman zaman Karacaoğlan, Pir Sultan Abdal, Yunus Emre’nin etkisi görülen ve “Keskinli Kul Rabia” olarak tanınan Rabia Hanım, şair bir aile çevresinden gelmektedir. Dayıları divan şiiri tarzında yazan Yesârî Cemal Kandemir ve “Yetimi” mahlasıyla halk şiiri tarzında şiirler yazan Demir Doğan Kandemir’dir. Rabia Hanım, şiirlerinde,…

Nevruz Oylum

Nevruz[a] Oylum [(1930 (!?) / 1932 (!?) – (?)] : Tokat, Zile’nin Karabalçık Köyü’nde dünyaya gelmiştir. Soyca âşık olan Nevruz Bacı, Derviş Musa’nın soyundan Âşık Mehmet Çavuş’un kızı, Turhallı Âşık Semaî’nin eşidir. Nevruz Bacı’nın âşıklığa başlama olayı şu şekilde olmuştur: Tokat’ta, Âşıklar Gecesi’ne gitmek için hazırlanan eşi, sazını almak ister. Nevruz Bacı da, sazı vermek istemez ve aralarında bir tartışma yaşanır. Bu tatsız olayın üstüne…